Polka w niemieckim centrum pisania

Alicja Pitak

Alicja Pitak

*hier geht es zum Beitrag auf Deutsch*
Gdyby przed rokiem ktoś powiedział mi, że będę pracować w jakimś biurze czy jednostce na uczelni w Niemczech, na pewno uznałabym ten pomysł za szalony. Ja, cudzoziemka w niemieckim centrum pisania na niemieckim uniwersytecie??? Wtedy trudno mi było w to uwierzyć, a dzisiaj to jest rzeczywistością.
Nazywam się Alicja, pochodzę z Polski i studiuję kierunek magisterski Komunikacja Interkulturowa na Uniwersytecie Europejskim Viadrina we Frankfurcie nad Odrą. Z uniwersytetem łącza mnie nie tylko studia, ale również i praca w centrum pisania (niem. Schreibzentrum). Piszę ten blog, aby nie tylko przedstawić moje miejsce pracy, ale również podzielić się kilkoma doświadczeniami i refleksjami na temat tego, czym jest dla mnie to centrum oraz jak postrzegam pracę w charakterze tutora pisania (niem. Schreib Peer Tutorin, tutor lub peer tutor to student, który odbył szkolenie w jakieś dziedzinie naukowej (np. pisanie naukowe, kompetencje interkulturowe, nauka języków obcych) i pomaga w niej innym studentom).
Swoją pracę na uczelni rozpoczęłam w kwietniu tego roku. To zajęcie traktuję jako ogromne wyzwanie a zarazem wspaniałą przygodę. Właśnie siedzę w Schreibzentrum, pomieszczenie 115 na August-Bebel-Straße i przygotowuję ten wpis. Mimo, że pracuję zaledwie czwarty miesiąc w charakterze peer tutora, zdążyłam już dość dobrze poznać cele i założenia naszego centrum a także ekipę w nim pracującą. Obok mnie niedaleko siedzi koleżanka, która przygotowuje się na konsultacje w ramach programu Writing Fellows. Więcej na ten temat dowiecie się na stronie https://schreibzentrum.wordpress.com/. Jest jeszcze inna osoba, która na pełnych obrotach zajmuje się przygotowaniem programu konferencji tutorów EWCA (http://www.europa-uni.de/de/struktur/zfs/schreibzentrum/EWCA2014/index.html), która odbędzie się na naszym uniwersytecie w terminie od 19 do 22 lipca. Już teraz zapraszam wszystkich do wzięcia udziału w EWCA. To jest ważne wydarzenie dla nas i dla całej uczelni.
Wracając do pokoju, w którym teraz siedzę, chciałabym zwrócić uwagę na atmosferę pracy i nauki, jaka panuje w naszej ekipie i w Schreibzentrum. Jest ona po prostu przyjacielska i bezstresowa. Dzięki tej atmosferze ja osobiście zmieniłam podejście do samego pisania. Wcześniej kojarzyło się mi ono tylko z czynnością przelewania myśli na kartkę czy ekran komputerowy. W naszym centrum zrozumiałam i doświadczyłam, że jest to proces, który dokonuje się w dialogu z drugą osobą, a także z samym sobą. Ponieważ wielu znajomych z uniwersytetu podziela moje wcześniejsze zdanie, chciałabym przekazywać dalej moje nowe podejście i atmosferę panującą w naszym centrum nauczycielom akademickim, studentom oraz wszystkim osobom napotkanym w kontekście pisania naukowego czy literackiego. Chciałabym, aby inni mogli spojrzeć na ten proces z innej perspektywy, która może przynieść im wiele korzyści: nie tylko pozytywne nastawienie wobec samego pisania, ale również doskonalenie tej kompetencji oraz przyjemność i radość z samego tworzenia tekstów . A czym jest dla mnie praca w charakterze peer tutora? Hm… To moje zajęcie na uniwersytecie, podczas którego ja doskonalę swoje kompetencje pisania i pomagam innym w ich doskonaleniu. Ale to tylko jedna strona medalu. Tak naprawdę praca w charakterze doradcy to super przygoda i nieustające spotkanie z ludźmi oraz wymiana wiedzy, doświadczeń, wartości, uśmiechu i radości. Cieszę się, że właśnie w taki sposób mogę ubogacać moje studia na Uniwersytecie Viadrina i pobyt na pograniczu polsko-niemieckim.
Teraz opowiem Wam, czym się zajmujemy w Schreibzentrum i dlaczego jest ono tak potrzebne na uniwersytecie. Mam nadzieję, że dzięki tym informacjom dojdziecie do przekonania lub umocnicie swoje zdanie, że warto zakładać takie centra w szkołach i na uniwersytetach w Polsce.
Gdybym miała w jednym zdaniu powiedzieć czym jest nasze centrum na uniwersytecie Viadrina, to określiłaby je jako miejsce, gdzie wszystko i wszyscy kręcą się wokół pisania. To tutaj spotykają się nauka i badania, to tutaj praca pracowników naukowo-dydaktycznych oraz studentów dotyczy pisania naukowego i procesów z nim związanych. Niektóre osoby z lub spoza środowiska uniwersyteckiego mogą sądzić, że Schreibzentrum jest jedynie jednostką, świadczącą pomoc studentom i doktorantom w sporządzaniu prac naukowych. Ja chciałabym takiej opinii stanowczo zaprzeczyć i zwrócić uwagę na szeroką i urozmaiconą ofertę naszego Schreibzentrum skierowaną nie tylko do studentów czy doktorantów, ale również do nauczycieli akademickich, uczniów, a nawet obcokrajowców. W naszym centrum pracują pracownicy naukowo-dydaktyczni, którzy w kontekście międzynarodowym poprzez badania, konferencje oraz publikacje przyczyniają się do rozwoju pisania naukowego jako dziedziny naukowej oraz uczestniczą w dyskursach pisania naukowego. Oprócz pracowników naukowo-dydaktycznych w Schreibzentrum są zatrudnieni studenci. Cała ekipa posiada gruntowne wykształcenie. Ja, żeby zostać tutorem, uczęszczałam na trzy seminaria związane z pisaniem naukowym i doradztwem w tej dziedzinie oraz zdobyłam odpowiedni certyfikat. To było dość czasochłonne i czasami bardzo wymagające, ale teraz przynosi wiele satysfakcji i korzyści :-). Jestem z siebie bardzo dumna, że sprostałam wymaganiom wykształcenia na tutora oraz z tego, że teraz pracuję wśród studentów niemieckojęzycznych. Poza tym dzięki mojej pracy mogę się stale rozwijać, np. doskonalić takie umiejętności jak aktywne słuchanie, empatia czy miłe traktowanie rozmówców 🙂 .
Ale wróćmy do naszej oferty. Studentom wszystkich kierunków oferujemy indywidualne rówieśnicze doradztwo odnośnie procesów pisania, pisania naukowego i literackiego, sporządzania prac naukowych, rodzajów tekstów, stylu itd. Rówieśnicze oznacza, że między studentem a osobą tutora nie ma zasady hierarchii, jak np. w przypadku studenta i wykładowcy, a tutor nie występuję w charakterze eksperta. Oprócz spotkań indywidualnych mamy grupy (np. grupa pisania prac dyplomowych), w których uczestnicy rozwijają swoje umiejętności sporządzania i przerabiania tekstów. Podczas różnego rodzaju seminariów, warsztatów czy tzw. Lunch_Time Lessons, czyli lekcji w porze obiadowej (ja prowadzę taką lekcją na temat „Pisanie w języku obcym”) studenci mogą lepiej poznać różne wymogi dotyczące pisania naukowego. Mogą też nauczyć się stosować różne strategie jak również rozbudować swoje kompetencje pisania. W naszym Schreibzentrum panuje przyjazna atmosfera pracy i nauki, która zachęca do dalszego kształcenia oraz dzielenia się swoim doświadczeniem w grupach, seminariach i warsztatach. Nie zapominamy o doktorantach, którym oferujemy warsztaty oraz doradztwo. Mamy też coś dla nauczycieli akademickich, a mianowicie wspieranie ich zajęć informacjami odnośnie pisania naukowego. W programie Writing Fellows nasi tutorzy pomagają studentom u konkretnego wykładowcy i udzielają informacji zwrotnej, czyli feedback na sporządzone przez nich teksty. Wszystko odbywa się w ramach konkretnego zajęcia u konkretnego wykładowcy. Do naszej oferty należy również wspieranie uczniów w rozwijaniu umiejętności pisania, co może ułatwić im przejście ze szkoły na studia. Schreibzentrum na Uniwersytecie Viadrina jest więc zarówno miejscem naukowym i dydaktycznym a także miejscem spotkań indywidualnych oraz w grupach, gdzie ma miejsce wymiana wiedzy i doświadczeń na temat pisania i procesów z nim związanych.
Na zakończenie wpisu chcę podkreślić jeszcze jedno: pisanie, szczególne to naukowe, może wydawać się wielu osobom nudne, żmudne i mało satysfakcjonujące. Tak może być, ale wcale być nie musi. Nasze Schreibzentrum na Viadrinie dowodzi czegoś zupełnie innego. Pisanie sprawia radość, jest ciekawe i rozwija pod względem naukowym i społecznym. To potwierdzają moje doświadczenia i odczucia. To potwierdzam ja, polska studentka studiująca na niemieckim uniwersytecie i pracująca w niemieckim centrum pisania.
Alicja Pitak

Advertisements

Ich, polnische Muttersprachlerin an einem deutschen Schreibzentrum

*Po Polsku*
Hätte mir jemand vor einem Jahr gesagt, dass ich an einem Schreibzentrum in Deutschland arbeiten werde, hätte ich diese Idee bestimmt für verrückt gehalten. Ich, polnische Muttersprachlerin in einem deutschen Schreibzentrum an einer deutschen Universität??? Damals kaum zu glauben. Aber es ist doch wahr geworden.
Über mich
Ich heiße Alicja, komme aus Swiebodzin in Polen, 60 km von der deutsch-polnischen Grenze entfernt, und studiere den Masterstudiengang Interkulturelle Kommunikation an der Europa-Universität Viadrina in Frankfurt (Oder). Mit der Uni bin ich nicht nur durch das Studium, sondern auch durch meine Arbeit am Schreibzentrum verbunden. Mit diesem Blog-Eintrag möchte ich meine Arbeitsstelle vorstellen und auch ein paar Erfahrungen und Reflexionen teilen, die verdeutlichen, was das Schreibzentrum für mich bedeutet und wie ich die Arbeit als Schreib-Peer-Tutorin wahrnehme.
Ich habe die Arbeit am Schreibzentrum im April dieses Jahres angefangen. Ich halte diese Tätigkeit für eine große Herausforderung und ein wunderbares Abenteuer zugleich. Gerade sitze ich im Schreibzentrum (Raum 115 des Unigebäudes in der August-Bebel-Straße) und schreibe diesen Eintrag. Obwohl ich erst den vierten Monat als Schreib-Peer-Tutorin arbeite, habe ich sowohl die Ziele und Voraussetzungen, als auch das Team unseres Zentrums schon ziemlich gut kennen gelernt. Außer mir sitzt im Raum eine andere Peer-Schreibberaterin, die sich auf eine Schreibberatung im Rahmen des Writing-Fellow-Programms vorbereitet. Mehr davon könnt Ihr unter https://schreibzentrum.wordpress.com/ erfahren. Es gibt noch eine andere Person, die sich intensiv mit dem Programm der EWCA-Konferenz (European Writing Centers Association: http://www.europa-uni.de/de/struktur/zfs/schreibzentrum/EWCA2014/index.html) beschäftigt. Die Konferenz fand vom 19. bis 22. Juli statt. Das war ein großes Ereignis für uns und für die ganze Uni.

Unsere Arbeit im Schreibzentrum
Aber jetzt zurück zum Raum, in dem ich sitze… Ich möchte auf die Lern- und Arbeitsatmosphäre in unserem Team aufmerksam machen. Sie ist einfach freundlich und stressfrei. Dank dieser Atmosphäre habe ich meine Haltung zum Schreiben verändert. Früher habe ich immer gedacht, dass das Schreiben ausschließlich das Festhalten von Gedanken auf Papier oder am PC ist. Aber es ist nicht so! Schreiben ist ein Prozess, der in einem Dialog mit sich selbst und mit anderen geschieht. Da viele meiner KommilitonInnen meine frühere Meinung zum Schreiben teilen, möchte ich meine neue Einstellung und die im Schreibzentrum herrschende Atmosphäre weitergeben und zwar an Lehrende, Studierende und alle, denen ich im Kontext des wissenschaftlichen Schreibens begegne. Ich möchte, dass auch andere das Schreiben aus einer neuen Perspektive betrachten. Dadurch können sie nicht nur eine positive Einstellung zum Schreiben entwickeln, sondern auch ihre Schreibkompetenz verbessern und viel Spaß und Freude am Schreiben haben. Und was bedeutet mir die Arbeit als Schreib-Peer-Tutorin? Einerseits ist es meine Beschäftigung an der Uni, andererseits verbessere ich dadurch meine Schreibkompetenzen. Darüber hinaus helfe ich anderen Studierenden dabei, ihre Schreibkompetenzen zu entwickeln. Aber das ist natürlich nur eine Seite dieser Tätigkeit. Tatsächlich ist meine Arbeit als Schreibberaterin ein wunderbares Abenteuer, das mit unaufhörlicher Begegnung mit Menschen und mit Austausch von Wissen, Erfahrungen, Werten, Lächeln und Freude verbunden ist. Ich freue mich, dass ich auf diese Art und Weise mein Studium an der Universität Viadrina und den Aufenthalt im deutsch-polnischen Grenzgebiet bereichern kann.
Jetzt erkläre ich euch, womit wir uns am Schreibzentrum befassen und warum das Zentrum an der Universität so wichtig ist. Ich hoffe, ihr gelangt dank dieser Informationen zur Überzeugung, dass es sich lohnt, Schreibzentren an Schulen und Universitäten in Polen zu gründen.
Wenn ich in einem Satz sagen müsste, was das Schreibzentrum an unserer Universität ist, würde ich es als einen Ort bezeichnen, an dem sich alles um das Schreiben dreht. Hier begegnen sich Wissenschaft und Forschung, hier beziehen sich die Tätigkeiten wissenschaftlicher MitarbeiterInnen und Studierender auf das wissenschaftliche und literarische Schreiben sowie Schreibprozesse. Außenstehende könnten meinen, dass das Schreibzentrum lediglich eine Einrichtung ist, die den Studierenden und Promovierenden beim Schreiben wissenschaftlicher Arbeiten Hilfe leistet. Ich möchte dieser Annahme jedoch widersprechen und darauf aufmerksam machen, dass unser Schreibzentrum nicht nur für Studierende oder Promovierende, sondern auch für Lehrende, SchülerInnen und Auswärtige ein breites und abwechslungsreiches Angebot hat. Beispielsweise arbeiten in unserem Schreibzentrum wissenschaftliche MitarbeiterInnen, die im internationalen Kontext durch Forschung, Konferenzen und Veröffentlichungen zur Entwicklung der Schreibwissenschaft beitragen und an den Schreibdiskursen teilnehmen.
Außer den wissenschaftlichen MitarbeiterInnen sind in unserem Zentrum auch Studierende eingestellt. Das ganze Team besitzt eine fundierte Ausbildung. Um Schreibberaterin zu werden, habe ich drei Seminare zum wissenschaftlichen Schreiben und der Schreibberatung besucht und das Zertifikat zur Schreib-Peer-Tutorin erhalten. Das alles war ziemlich zeitaufwendig und anspruchsvoll, aber bringt mir jetzt viel Zufriedenheit und Nutzen. Ich bin sehr stolz darauf, dass ich den Anforderungen der Ausbildung zur Schreibberaterin gerecht wurde, und dass ich zusammen mit deutschen MuttersprachlerInnen arbeite. Außerdem kann ich mich dank der Arbeit am Schreibzentrum auch ständig weiterentwickeln und von den Schreibenden, die uns aufsuchen, viel lernen, z.B. aktives Zuhören, Empathie oder den freundlichen Umgang mit Menschen.
Aber zurück zu unserem Angebot. Wir bieten den Studierenden aller Studiengänge individuelle Schreibberatung auf Augenhöhe, d.h. peer-to-peer Beratung, bezüglich der Schreibprozesse, des wissenschaftlichen Schreibens, der wissenschaftlichen Texte und des wissenschaftlichen Arbeitens an. Außer den individuellen Treffen haben wir Schreibgruppen (z.B. Schreibgruppe für Abschlussarbeiten), in denen die Studierenden ihre Fähigkeiten bezüglich des Schreibens und der Überarbeitung von Texten entwickeln. Während unterschiedlicher Seminare, Workshops oder sog. Lunchtime Lessons (meine LTL dreht sich um „Schreiben in der Fremdsprache“) können sich Studierende mit den unterschiedlichen Anforderungen des wissenschaftlichen Schreibens vertraut machen. Sie lernen unterschiedliche Schreibstrategien und können ihre individuellen Schreibkompetenzen entwickeln und ausbauen. In unserem Schreibzentrum herrscht eine angenehme Lern- und Arbeitsatmosphäre, die zur Weiterbildung und zum Austausch in Gruppen, Seminaren und Werkstätten anregt. Für Promovierende bieten wir Schreibworkshops und –beratung an. Auch eine Unterstützung der Lehrveranstaltungen für Lehrende bezüglich des wissenschaftlichen Schreibens bieten wir an. Im Writing-Fellow-Programm helfen unsere BeraterInnen den Studierenden beim wissenschaftlichen Schreiben und geben Feedback zu den angefertigten Texten, die sie in einem bestimmten Seminar verfassen müssen.
Zu unserem Angebot gehört auch die Unterstützung von SchülerInnen bei der Entwicklung der Schreibfähigkeiten, was den Übergang von der Schule zum Studium erleichtern kann. Das Schreibzentrum an der Universität Viadrina ist somit sowohl ein wissenschaftlicher und didaktischer Ort, als auch ein Ort der Begegnungen, an dem man Wissen und Erfahrungen zum wissenschaftlichen Schreiben und den Schreibprozessen austauscht.

Schreiben kann schön sein
Zum Schluss des Blog-Eintrags möchte ich noch etwas unterstreichen: Schreiben, besonders wissenschaftliches Schreiben kann vielen Menschen langweilig, zeitraubend und wenig zufriedenstellend erscheinen. Es kann, aber es muss nicht so sein. Unser Schreibzentrum an der Viadrina beweist etwas völlig Anderes. Schreiben macht Spaß, ist interessant und hilft Schreibenden in wissenschaftlicher und sozialer Hinsicht weiter. Das bestätigen meine Erfahrungen und Gefühle. Das bestätige ich, polnische Studentin, die an einer deutschen Universität studiert und in einem deutschen Schreibzentrum arbeitet.
Alicja Pitak

%d Bloggern gefällt das: